29 Kasım 2008 Cumartesi

Evlerimizdeki Küçük Dostlarımız (Kediler)



Evcil Kedi - ( Felis Silvestris catus ) Familyasından evlerde beslenebilen küçük memeli,Avcı ve
Etcil hayvanlar,Zaman zaman bitkisel gıda tüketebilirler. Evcil Kedi,Yabani kedi türlerine özgü fizyolojik özelliklerin pek çoğuna sahiptir. Ortalama ağırlığı 2,7 - 4,5 Kg arasında değişmekle birlikte soyu karışık olanlar arasında 12,5 Kg a ulaşanlar ender değildir. Ortalama vücut uzunluğu erkeklerde 70 dişilerde 5o Cm dir. Evcil kedi soylarının büyük bölümü kısa tüylü, Ankara ve İran kedileri ise uzun tüylüdür. Ayrıca bir İngiliz soyu olan Rex kedisinin tüyleri ise kıvırcıktır. Kediler genellikle Siyah,Sarı,,Boz ve Beyaz renkli yada bu renklerden birkaçıyla alacalıdır. Tekir denilen Siyah çizgi ve Benekler ile bezenmiş kedilere oldukça sık rastlanır. Üç renk ile alacalanmış kedilerin pek azı erkek olup, bu erkeklerin ise hemen hemen tümü kısırdır.Ankara kedisi gibi mavi gözlü, uzun beyaz tüylü kedilerin çoğu ise sağırdır.



Kedinin üst çenesinde 16, Alt çenesinde 14 diş bulunur.Toplam sayısı 24 olan süt dişleri yaklaşık 5 nci ayda yerini kalıcı dişlere bırakır. öbür kediler gibi ağızları yalnız dikey yönde hareket ederek besinleri tutmaya,kesmeye ve parçalamaya,fırçaya benziyen dilleri sıvıları içebilmeye ve fırçalanarak temizlenmeye yarar. Kedilerin özelleşmiş yapılarından biri de, keskin ve sivri tırnaklar ile donanmış güçlü pençeleridir. Pençelerinde tırnakları içeriye çeken bir mekanizma bulunur.Parmak ucunda tırnağı taşıyan kemik eklemlendiği kemiğin ucunda dönerek tırnağın içeri çekilmesini,ya da dışarı çıkarılmasını sağlar.Tırnakları kılıfından çıkarma hareketi aynı zamanda iki misli genişlettiği pençeyi etkin bir silaha dönüştürür. Öbür familya öğelerinde olduğu gibi,gözlerinin ağ tabakasında ışığa karşı büyük bir duyarlılık sağlayan guanin katmanı vardır. Kedi gözünün geceleri güçlü ışık karşısında parlamasına bu madde yol açar.İrice olan gözlerindeki iris ışığın yoğunluğuna göre genişler yada ince bir dikine çizgi halini alıncaya kadar daralır.Kediler renkleri belirgin olarak ayırt edemezler.



Kedilerin dokunma duyusu keskindir. Kaş,Bıyık,Yanak tüyleri ve kulaklardaki tüy tutamlarının tümüde titreşim biçimindeki uyarılara karşı son derece duyarlıdır.Bıyıkların işlevi tam olarak anlaşılmamıştır. Genelde bıyıkları kesildiğinde kedinin geçici olarak çevreye uyum zorluğu çektiği bilinir. Ayrıca ayak parmakları pençe yüzeyi ve burun dokunmaya karşı çok duyarlıdır. Bunlardan Kedilerin işitme çok keskindir. İnsan kulağında yalnız 6 kas bulunmasına karşın,kedi kulağında 30 a yakın kas bulunur. Bu yüzden kulaklarını çok hızlı bir biçimde sesin geldiği yöne döndürebilirler. Kedinin kulakları saniyede 25000 e kadar ulaşan sesüstü frekanslara duyarlıdır.




Kural olarak evcil kediler 7-12 ayda cinsel olgunluğa erişir.Gebelik süresi kediden kediye değişirse de ortalama 63-65 gündür. ve doğum genellikle 2 saat kadar sürer. Dişi kedi bir batında ortalama 4 yavru doğurur. Buna karşılık Habeş kedisi genellikle daha az,Siyam kedisi daha çok yavrular. Yeni doğmuş kedi yavrularının gözleri kapalı kulakları gelişmemiş ve koku alma duyguları eksiktir. Dişi kedi normal koşullar altında yılda 3 kez gebe kaldığından,bu hayvanların oldukça basit ve güvenli bir ameliyatla kısırlaştırılması çağdaş toplumlarda yaygınlık kazanmıştır.




Kökeni Mısır Uygarlığına ve Kuzey Afrika Coğrafyasına dayanmaktadır. Yaygın rivayete göre evcilleşme süreci tarım toplumunun gelişimi ile birlikte hızlanmıştır. Bugün genetik anlamda geçmişi eski çağlara dayanan evcil kedi cinsi 2 taneyle sınırlıdır. Bunlar Mısır Mau'su ve Habeş cinsi kedilerdir.



Doğada 35 çeşit vahşi kedi türü vardır. Bunlardan 7 tanesi yani Aslan,KaplaniJaguar,Çita ve 3
farklı Leopar büyük kediler denilen guruptadır. Geri kalan 28 çeşitse küçük kedileri kapsar. Bizim Minnoşlar,yani Felis Sylvestris catus yaklaşık 4000 yıl önce Afrika vahşi kedisinin Mısırlılar tarafından çoook uzun bir süreçte evcilleştirilmesi sonucu ortaya çıkmıştır.Bilmiyorum bence iyide çıkmışlar,yani evcil kediler şu an bütün kıtalarda bulunuyorlar.


1 yorum:

mert dedi ki...

500 yıldır hayatımızda olan iran kedisi resimleri.